สยาม-ฮา-เฮ

แอปเปิล ภาษาจีนเรียกว่า  “เผ่งปอ”  “เทียวห่วมจื้อ”  หรือ  “ไหนจือ”  แอปเปิลเป็นพืชตระกูลเดียวกับสาลี่ เป็นพืชดั้งเดิมของแถบยุโรป ชาวจีนปลูกแอปเปิลเพื่อกินเป็นผลไม้และเป็นยา
สรรพคุณ
•    แอปเปิลมีฤทธิ์เย็น รสชาติหวาน อมเปรี้ยว แอปเปิลเป็นแหล่งเส้นใยชนิดละลายน้ำที่ดีเรียกว่า “เพกติน” (pectin) ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อแบคทีเรียในลำไส้ และมีสรรพคุณช่วยขับสารพิษ     ออกจากร่างกาย
•    สารเคอซิติน (quercetin) ในแอปเปิล เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ดี ซึ่งช่วยต้านการอักเสบ    ลดการเกิดโรคหลอดเลือดตีบในสมองอย่างเฉียบพลัน
•    ตามตำราจีน แอปเปิลมีสรรพคุณบรรเทาอาการร้อนใน แก้กระหาย บำรุงกระเพาะ ปอด และม้าม แก้อาการคลื่นไส้ แพ้ท้อง อาหารไม่ย่อย รักษาลำไส้อักเสบ แก้อาการเมาสุรา เหมาะกับผู้ที่เป็นโรคเกาต์และรูมาตอยด์

แห้ว ภาษาจีนเรียกว่า  “จุยโอ่ว”  “แบ๋ต้อย”  หรือ  “ตี๋เลียก”  แห้วเป็นพืชในตระกูลกก แห้วอ่อน      มีสีขาวนวล เนื้อฟ่าม เมื่อแก่ผิวมีสีน้ำตาลเข้ม เนื้อแข็ง สีขาว แหล่งปลูกแห้วที่ดีอยู่ในมณฑลกวางตุ้ง หรือเมืองกุ้ยหลิน ในมณฑลกวางสี
สรรพคุณ
•    แห้วมีฤทธิ์เย็น รสหวาน มีสรรพคุณขับร้อน แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้คออักเสบ ละลายเสมหะ บำรุงปอด บำรุงธาตุและกระเพาะ
•    ขับของเสีย ขับปัสสาวะ ขับน้ำนม แก้เบาหวาน ลดความดันโลหิต

สาลี่ ภาษาจีนเรียกว่า  “ค้วยก้วย”  “บิกแป๋”  “เง็กยู”  หรือ  “ก้วยจา”  ตำราอาหารจีนยกให้สาลี่เป็น “สุดยอดแห่งผลไม้” เนื่องจากรสหวานเย็นและมีคุณค่าทางอาหารสูง สาลี่มีหลายพันธุ์ แต่ที่นิยมก็คือ   สาลี่หอม และสาลี่น้ำหอม (สาลี่หิมะ) ปัจจุบันสาลี่เป็นผลไม้ที่หาได้ง่ายในทุกฤดู
สรรพคุณ
•    สาลี่มีฤทธิ์เย็น รสหวานหอม จึงใช้รักษาผู้ที่มีอาการร้อนใน
•    สาลี่มีน้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ จึงช่วยให้สดชื่น ชุ่มคอ แก้กระหาย  นอกจากนี้น้ำตาล   ในสาลี่ยังเป็นน้ำตาลที่ร่างกายนำไปใช้เป็นพลังงานได้ง่าย
•    สาลี่มีธาตุอาหาร เช่น เบตาแคโรทีน วิตามินซี วิตามินเค แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก        และเส้นใยที่มีสรรพคุณในการรักษาโรคเบาหวาน กระตุ้นภูมิคุ้มกัน แก้อาการท้องผูก         ลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ และต้านอนุมูลอิสระที่เป็นสาเหตุของโรคมะเร็งและความชรา
•    ช่วยให้กระเพาะทำงานได้ดี ช่วยย่อย ขับปัสสาวะ กระตุ้นการทำงานของไต และลดความดันโลหิต
•    สาลี่ดองกินแก้พิษสุรา หากกินหลังอาหารจะช่วยย่อย หรือลดอาการท้องอืดได้

ลูกเดือย ภาษาจีนเรียกว่า  “ก๋ำบี้”  “ห่วยห่วยบี้”  “ขีซิก”  หรือ  “อิ๊กบี้”  เป็นธัญพืชที่อุดมไปด้วยสารอาหารที่มีประโยชน์ คนจีนนิยมกินลูกเดือยโดยเชื่อว่าเป็นอาหารบำรุงชั้นเยี่ยม และเป็นยาอายุวัฒนะ              อีกชนิดหนึ่ง ลูกเดือยสามารถแปรรูปเป็นแป้งลูกเดือย ข้าวลูกเดือย และหมักเป็นเบียร์หรือไวน์
สรรพคุณ
•    ลูกเดือยมีฤทธิ์เย็น มีกลิ่นหอมเล็กน้อย ช่วยบำรุงปอด ม้าม ช่วยย่อย ขับปัสสาวะ ลดไข้ ช่วยให้ผิวพรรณชุ่มชื้น ลดการเกิดกระ รักษาหูด ลดการเกิดมะเร็ง เพราะมีสารคอกซีโนไลด์  (coxenolide) ที่ช่วยยับยั้งการเกิดเนื้องอกได้
•    ลูกเดือยมีซิลิกอน (silicon) ที่ช่วยบำรุงผิวและผม มีวิตามินบี 1 บี 2 ที่ช่วยบำรุงสมอง ป้องกันโรคเหน็บชา
•    ช่วยบำรุงกำลัง จึงเหมาะกับผู้ป่วยพักฟื้น เด็ก และผู้สูงอายุ

ลูกพลับ ภาษาจีนเรียกว่า  “เก่าจ้อ” หรือ “บี๋ก้วย”  ชาวจีนถือเป็นผลไม้มงคล นิยมใช้ในเทศกาลต่าง ๆ ชาวจีนนิยมนำลูกพลับมาแปรรูปเป็นพลับแห้ง ซึ่งมีสีน้ำตาลเข้ม รูปร่างแบน มีผงสีขาว(ผงหิมะ)ติดอยู่           รสหวาน พลับแห้งมีคุณค่าทางอาหารสูงกว่าลูกพลับสด
สรรพคุณ
•    ลูกพลับสุกมีฤทธิ์เย็น รสหวานอมฝาด มีสรรพคุณแก้ไอ แก้อาเจียน บำรุงลำไส้ ปอด และม้าม ช่วยห้ามเลือด แก้อาการถ่ายเป็นเลือด แก้ท้องเดิน ปวดท้อง
•    ลูกพลับดิบ แก้ต่อมไทรอยด์บวม แก้ความดันโลหิตสูง ห้ามเลือด
•    ลูกพลับแห้ง แก้ริดสีดวงทวาร แก้อาการปัสสาวะเป็นเลือด รักษาโรคตา แก้ตาฟาง ป้องกัน  ต้อกระจก แก้ลำไส้อักเสบ แก้หืดหอบ แก้ไอ ขับเสมหะ
•    ส่วนกลีบเลี้ยงและก้านผล ใช้แก้ไอ แก้สะอึก
•    ชาใบพลับ ใช้แก้ความดันโลหิตสูง ช่วยระบาย ป้องกันเลือดแข็งตัว

รากบัว หรือ  “เหง้าบัว”  ภาษาจีนเรียกว่า  “กวงพั้ง” หรือ “หน่อยเก๋า”  มีลักษณะเป็นปล้อง ๆ        สีขาวอมเหลือง เมื่อตัดตามขวางจะเห็นรูกลวงเป็นช่อง รากบัวที่ดีต้องมีสีขาว อวบ และใหญ่ รากบัวกินได้     ทั้งดิบและสุก โดยนำมาประกอบอาหารและเป็นยา
สรรพคุณ
•    รากบัวมีฤทธิ์เย็น รสหวาน ส่วนของรากอ่อนใช้กินแก้ร้อนใน แก้กระหาย แก้ไอ ขับเสมหะ แก้เลือดกำเดาไหล
•    ส่วนของรากแก่ ใช้ต้มน้ำดื่มเพื่อบำรุงม้าม เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้กับม้ามและกระเพาะ บำรุงเลือด ไต และหัวใจ รักษาอาการไข้ อาเจียนปนเลือด แก้บิด แก้ท้องร่วง รักษาอาการตาแดง ตาอักเสบ บำรุงสายตา ช่วยลดอาการอ่อนเพลีย
•    ช่วยบำรุงสมอง ทำให้จิตใจสงบ

มันเทศ ภาษาจีนเรียกว่า  “กำจื๊อ”  “อั่งซัวเอี๊ยะ”  หรือ  “ซัวโอ่ว”  มันเทศมีถิ่นกำเนิดแถบอเมริการ และเชื่อว่าแพร่เข้าสู่ประเทศจีนในสมัยราชวงศ์ชิง แต่บางบันทึกระบุว่ามันเทศแพร่เข้าสู่ประเทศจีนในสมัยราชวงศ์จิ้น โดยชาวจีนจะกินมันเทศนึ่งสุกแทนข้าว หรือหุงข้าวสวยใส่มันเทศ มันเทศมีทั้งชนิดผิดสีขาว สีแดง และสีเหลือง แตกต่างกันตามสายพันธุ์ ส่วนของมันเทศทั้งใบเถา และยอดอ่อนมีสรรพคุณทางยาเช่นกัน
สรรพคุณ
•    มันเทศมีฤทธิ์เย็น รสหวาน มีสรรพคุณแก้ท้องผูก ช่วยย่อยอาหาร แก้กระหาย
•    ช่วยปรับสภาพเลือด บำรุงร่างกายโดยทั่วไป บำรุงกำลัง บำรุงกระเพาะ เลือด และม้าม
•    ป้องกันโรคต้อกระจก ตาบอดกลางคืน รักษาเบาหวาน แก้โรคดีซ่าน ป้องกันโรคหัวใจและมะเร็ง
•    ใบ แก้แผลไฟไหม้ แก้ผื่นคัน ตุ่มพุพองและฝีหนอง

ฟักเขียว ภาษาจีนเรียกว่า  “ตังกวย”  “ตี่จือ”  หรือ  “แปะกวย”  เป็นพืชตระกูลเดียวกับแตง มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียใต้ ฟักสามารถนำไปใช้เป็นยาและประกอบอาหารได้ทุกส่วน ทั้งยอดอ่อน ใบ ดอก ผลอ่อน ผลแก่ และเมล็ด
สรรพคุณ
•    ฟักเขียวมีฤทธิ์เย็น รสจืด ตำราจีนจึงมักใช้เป็นยาถอนพิษ และขับร้อนในร่างกาย แก้ธาตุพิการ ขจัดเสมหะ ขับปัสสาวะ ช่วยระบาย บำบัดอาการบวมน้ำ ไอ หอบ แก้บิด เบาหวาน บำบัดโรคที่เกี่ยวกับระบบเลือด
•    ตามตำราอายุรเวท ใช้ฟักรักษาอาการไข้ เป็นหวัด และลมบ้าหมู
•    เมล็ดเป็นแหล่งน้ำมันที่มีฤทธิ์ขับพยาธิ แก้บวม รักษาโรคทางเดินปัสสาวะอักเสบ ลำไส้อักเสบ ริดสีดวงทวาร
•    รากมีสรรพคุณช่วยถอนพิษ แก้ไข้ ใบใช้แก้ฟกซ้ำ แมลงกัดต่อย ดอกใช้ต้มน้ำดื่มแก้อาการ       ดีซ่าน

เพกา หรือ “ลิ้นฟ้า”  ภาษาจีนเรียกว่า  “โชยเตียจั้ว”  เป็นไม้ยืนต้นที่พบได้ในแถบตอนใต้ของจีน อินเดีย และไทย คนจีนนิยมนำส่วนเมล็ดแห้งมาใช้ประโยชน์ทางยา ส่วนคนไทยใช้เพกาเป็นทั้งผักและยา ส่วนที่นำมาใช้ ได้แก่ ดอก ใบอ่อน ฝักอ่อน เมล็ด และราก
สรรพคุณ
•    เพกามีฤทธิ์เย็นมาก รสขมอมฝาด แพทย์แผนจีนใช้เมล็ดมาทำเป็นยาบำรุงปอด กระเพาะ และตับ ช่วยให้เจริญอาหาร แก้ร้อนใน เจ็บคอ แก้ไอ เนื่องจากโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง และวัณโรคปอด บรรเทาอาการแน่นหน้าอก
•    ในตำรับยาไทย เพกาหรือโชยเตียจั้ว ใช้เป็นยาได้ทุกส่วน เช่น รากใช้บำรุงธาตุ แก้ท้องเสีย เมล็ดช่วยระบาย ขับลม ฝักแก่ใช้แก้ร้อนใน ฝักอ่อนใช้ขับลม หากใช้ทั้งราก ใบลำต้น ดอก และฝักรวมกันจะมีสรรพคุณแก้ท้องร่วง แก้ไข้ แก้อักเสบ รักษาน้ำเหลืองเสียและมีฤทธิ์สมานแผล
•    ส่วนยอดและฝักมีวิตามินเอและซีสูงมาก จึงช่วยบำรุงสายตา และกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย

ผักกาดขาว ภาษาจีนเรียกว่า “ฮวยเกาไฉ่”  “อึ่งแห่งไฉ่”  หรือ  “กักกิ่วไฉ่”  ผักกาดขาวเป็นผักตระกุลเดียวกับผักกายและกะหล่ำปลี ชาวจีนใช้ปรุงอาหารมากว่า 6,000 ปี ผักกาดขาวมีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน ปลูกมากทางตอนใต้ของจีนและไต้หวัน ผักกาดขาวสามารถแปรรูปเป็นผักตากแห้ง ผักกาดดองเค็ม ชาวเกาหลีมีการแปรรูปเป็นอาหารที่มีชื่อเสียงเรียกว่า “กิมจิ”
สรรพคุณ
•    ผักกาดขาวมีฤทธิ์เย็น รสหวาน มีสรรพคุณบำรุงกระเพาะ รักษาอาการลำไส้อักเสบ และแผลในกระเพาะ
•    แก้หวัด หลอดลมอักเสบ ขับเสมหะ
•    ช่วยระบาย ช่วยย่อยอาหาร ป้องกันท้องอืดท้องเฟ้อ
•    ช่วยขับพิษในร่างกาย ขับร้อน และขับของเหลวในร่างกาย
•    แก้แผลฝีหนอง แผลอักเสบ แก้อาการแพ้ ผิวหนังอักเสบ
•    แก้พิษจากการกินมันสำปะหลังดิบ แก้พิษสุรา
•    ป้องกันมะเร็งและต้านอนุมูลอิสระ เนื่องจากผักกาดขาวมีสารอินโดล-3 คาร์บิโนล (indole-3 carbinole) และซัลโฟราเฟน (sulforaphane)